Ngữ Văn

Soạn bài: Thực hành một số phép tu từ cú pháp

Phép tu từ cú pháp được sử dụng phổ biến trong văn học. Khi sử dụng nó bài văn sẽ hay hơn, giàu hình tượng văn học hơn. Bài viết dưới đây sẽ điểm qua các phép tu cú pháp từ phổ biến tron văn học.

Thực hành một số phép tu từ cú pháp Câu 1 (trang 150 sgk ngữ văn 12 tập 1):

a, Câu lặp cú pháp:

– Sự thật là từ mùa thu năm 1940… thuộc địa của Pháp nữa.

– Sự thật là dân ta lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp.

Kết cấu phép lặp ở trên:

+ Sự thật là…, CN (dân ta) – VN (thành thuộc địa), bổ ngữ

+ Dân ta (đã/ lại) – VN

→ Mục đích nhấn mạnh, tô đậm, khẳng định sự thật, chân lí

b, Phép lặp trong đoạn thơ

Câu 1 và 2: CN (đây) – VN (là của chúng ta)

Câu 3, 4, 5: Những Danh từ- Định tố

Tác dụng: nhấn mạnh, khẳng định niềm tự hào, tình yêu tha thiết đối với đất nước của nhà thơ.

c, Lặp lại cấu trúc: Nhớ sao…

→ Tái hiện chân thực nỗi nhớ của những người lính cách mạng, tác giả khi trở về xuôi vẫn tha thiết nhớ nhưng Việt Bắc

Thực hành một số phép tu từ cú pháp Câu 2 (trang 151 sgk ngữ văn 12 tập 1):

– Giống nhau: đều sử dụng phép lặp kết cấu cú pháp

– Khác nhau:

+ Số lượng tiếng: ở câu đối, thơ Đường luật, văn biền ngẫu (nhiều câu tục ngữ), trong những câu (vế câu) lặp lại kết cấu cú pháp với nhau, cần tương ứng về mặt từ loại

Trong văn xuôi, thơ tự do, những kết cấu cú pháp, sự đối xứng về từ loại và cấu tạo từ không nhất thiết ở mức độ nghiêm ngặt tuyệt đối :

+ Những dòng sông đỏ nặng phù sa/ những ngả đường bát ngát…

– Nhịp điệu: trong câu đối, thơ Đường luật, văn biền ngẫu, những vế câu lặp kết cấu cú pháp thì kết cấu nhịp điệu cũng lặp

+ Kết cấu nhịp điệu 2/5 hoặc 2/2/3 trong hai câu thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

– Đoạn văn trong Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn kết hợp phép liệt kê:… thì ta… thì cùng nhau…

Nhằm bày tỏ nỗi lòng của tác giả, làm nổi bật sự quan tâm, đối đãi chu đáo của Trần Quốc Tuấn với tướng sĩ: cho cơm áo, thăng chức, cấp bổng, cho thuyền, ngựa

Soạn bài: Thực hành một số phép tu từ cú pháp

Trong đoạn văn Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh:

– Sử dụng phép liệt kê (kể tội ác của giặc Pháp)

– Sử dụng phép lặp cú pháp

→ Lên án, tố cáo tội ác về chính trị của thực dân Pháp đối với nhân dân ta bằng lời lẽ hùng biện và giọng văn đanh thép

Thực hành một số phép tu từ cú pháp Câu 1 (trang 152 sgk ngữ văn 12 tập 1):

(thị suy nghĩ đến giờ mới xong): trạng ngữ cho vị ngữ “thị hỏi hắn”

– Dấu tách biệt bộ phận: dấu ngoặc đơn

– Tác dụng của bộ phận đó: bổ sung thông tin cái khoảnh khắc “Thị Nở đặt bàn tay lên ngực hắn (tức Chí Phèo)

b, Cái này còn đáng sợ hơn đói rét và ốm đau: bổ sung cho từ “cô độc” đứng trước

– Dấu tách các bộ phận: dấu phẩy

→ giải thích, làm rõ nghĩa cho từ “cô độc” trong suy nghĩ của Chí Phèo

c, Có ai ngờ và thương, thương quá đi thôi – được tách bằng dấu ngoặc đơn cuối câu.

– Thông tin thêm về thái độ ngạc nhiên và tình cảm thương mến của người viết với đối tượng

d, Lâm thời chính phủ của nước Việt Nam mới, đại biểu cho toàn dân Việt Nam là thành phần chêm xen, bổ sung cho chúng tôi, nằm ở giữa câu, được tách bằng dấu phẩy

Thực hành một số phép tu từ cú pháp Câu 2 (Trang 153 sgk ngữ văn 12 tập 1):

Tác giả Tố Hữu được biết đến là nhà thơ trữ tình chính trị với nhiều tác phẩm tái hiện chân thực chặng đường cách mạng. Việt Bắc, kiệt tác nghệ thuật của Tố Hữu, được sáng tác trong giai đoạn lịch sử quan trọng- thời kì kháng chiến chống Pháp cứu nước của dân tộc. Với tầm nhìn của nhà tư tưởng, tâm hồn nghệ sĩ, Tố Hữu miêu tả sâu sắc mà cảm động cuộc chia ly của những người lính kháng chiến với căn cứ cách mạng Việt Bắc, cũng như hiện thực chiến tranh suốt 15 năm kháng chiến.

 

Các phép tu từ cú pháp cần được sử dụng một cách khéo léo linh hoạt. Có như vậy, mới có được một tác phẩm sâu sắc. Bởi văn học nhìn chung vẫn là thê hiện cảm xúc và đồng cảm với con người.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*